Tıbbi uyarı: Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve hekim muayenesinin yerini tutmaz. ESWL'nin size uygun olup olmadığına yalnızca sizi muayene eden üroloji uzmanı karar verebilir. Şiddetli ağrı, yüksek ateş veya idrar yapamama gibi durumlarda vakit kaybetmeden 112'yi arayın ya da en yakın acil servise başvurun.
ESWL'nin açılımı ve anlamı
ESWL, İngilizce Extracorporeal Shock Wave Lithotripsy ifadesinin kısaltmasıdır. Türkçesi Ekstrakorporeal Şok Dalga Litotripsidir:
- Ekstrakorporeal: Vücut dışından,
- Şok dalgası: Yüksek enerjili, kısa süreli basınç (ses) dalgası,
- Litotripsi: Taş kırma.
Günlük dilde "taş kırma", "taş kırdırma" ya da "böbrek taşı kırma" olarak da anılır.
ESWL nasıl çalışır?
ESWL cihazı (litotriptör), elektrohidrolik, elektromanyetik veya piezoelektrik yöntemlerle şok dalgası üretir. Dalgalar su yastığı aracılığıyla vücuda iletilir ve bir odak noktasında yoğunlaşır. Hekim, röntgen (floroskopi) veya ultrason ile taşı bu odak noktasına getirir.
Dalgalar yumuşak dokulardan geçerken enerjilerinin büyük bölümünü korur; sert ve kırılgan yapıdaki taşa çarptıklarında ise taşın içinde gerilim ve küçük çatlaklar oluşturur. Binlerce atım sonunda taş, idrar yoluyla atılabilecek kum büyüklüğünde parçalara ayrılır.
Hangi taşlarda kullanılır?
ESWL çoğunlukla şu taşlarda seçeneklerden biri olarak değerlendirilir:
- Böbrek içindeki, çoğunlukla 2 cm'den küçük taşlar,
- Üreterin üst ve orta bölümündeki taşlar (bazı merkezlerde alt üreter taşları da),
- BT'de yoğunluğu (Hounsfield ünitesi) çok yüksek olmayan taşlar.
Sistin, kalsiyum oksalat monohidrat ve bruşit gibi bazı taş türleri şok dalgasına daha dirençli olabilir. Bu nedenle tedavi kararı, taşın özellikleri ve kişinin genel sağlık durumu birlikte değerlendirilerek verilir.
İşlem günü neler olur?
- Kimlik ve tahlil kontrolü yapılır; gerekirse damar yolu açılır.
- Ağrı kesici veya hafif sedasyon uygulanabilir.
- Hasta sırt üstü ya da yüz üstü pozisyonda masaya yatırılır.
- Taş görüntüleme ile hedeflenir; şok dalgaları düşük enerjiden başlayarak kademeli artırılır.
- İşlem sırasında taşın parçalanması görüntüleme ile izlenir.
- Kısa bir gözlemin ardından hasta çoğunlukla aynı gün taburcu olur.
Avantajları ve dezavantajları
ESWL'nin en belirgin avantajı kesi gerektirmemesi ve çoğu zaman ayaktan uygulanabilmesidir. Bununla birlikte, endoskopik yöntemlere göre birden fazla seans gerekme olasılığı daha yüksektir ve taş parçalarının atılması zaman alabilir. Yöntemlerin karşılaştırması için ESWL, RIRS ve PNL sayfamıza bakabilirsiniz.
Kısa tarihçe
ESWL ilk olarak 1980 yılında Almanya'da hastalara uygulanmış ve kısa sürede böbrek taşı tedavisinde yaygınlaşmıştır. Günümüzde cihazlar daha küçük, daha hassas ve çoğu zaman anestezi gerektirmeyecek şekilde gelişmiştir.
Sık Sorulan Sorular
ESWL ile lazer aynı şey mi?
ESWL'de radyasyon var mı?
ESWL'de narkoz verilir mi?
Kaynaklar ve Ek Okuma
Aklınıza takılan bir soru mu var?
ESWL hakkında genel bilgi almak için bizi arayabilir veya WhatsApp'tan yazabilirsiniz. Telefonda tanı konulmaz, tedavi önerilmez; kişisel durumunuz için mutlaka bir üroloji uzmanına başvurun.
İlgili Rehberler
Böbrek Taşı Kırma
Böbrek taşı kırma nasıl yapılır? ESWL ile taş kırdırma süreci, hangi taşların kırılabildiği, kırılan taşın düşürülmesi ve dikkat edilmesi gerekenler.
ESWL Kaç Seans?
ESWL kaç seans yapılır, seanslar arası kaç gün beklenir, bir seansta kaç atım uygulanır? Seans sayısını etkileyen faktörler ve ek seans gerektiren durumlar.
ESWL Öncesi Hazırlık
ESWL öncesi aç mı gelinmeli, kan sulandırıcılar ne zaman kesilir, hangi tahliller istenir? Taş kırma öncesi hazırlık kontrol listesi.